این دستورالعمل به صورت اختصاصی برای شرایط اقلیمی استان یزد (دمای محیط ≥ ۳۵°C، رطوبت نسبی < ۱۵٪، تابش مستقیم خورشید با شدت بالا) تدوین شده است. کلیه مدیران کنترل کیفیت، سرپرستان آزمایشگاههای بتن و شرکتهای نمونهبرداری میتوانند از این راهنما برای نمونهبرداری صحیح از بتن تازه و تهیه آزمونههای مقاومت فشاری در هوای گرم استفاده کنند.
مراجع: ASTM C172 (نمونهبرداری از بتن تازه)، ASTM C143 (اسلامپ)، ASTM C138 (وزن مخصوص)، ASTM C1064 (دما)، ASTM C31 (ساخت و عملآوری آزمونهها)، ISIRI 3205، ISIRI 8451، ACI 305R-20
(اسلامپ، دما، وزن مخصوص)
۳-۱. برداشت نقطهای از بتن تازه: بلافاصله پس از ورود تراک میکسر به پای کار و قبل از هرگونه تخلیه در سازه، یک نمونه نقطهای به حجم تقریبی ۲۰ لیتر از دقیقه ۱۰ تا ۱۵ تخلیه اولیه بردارید. این نمونه نباید از ابتداییترین یا انتهاییترین قسمت تخلیه باشد.
۳-۲. آزمون اسلامپ (ASTM C143): بلافاصله پس از برداشت نقطهای، آزمون اسلامپ را در محیط سایه و روی سطح فلزی خنک انجام دهید. زمان مجاز از برداشت تا پایان آزمون: حداکثر ۵ دقیقه.
۳-۳. آزمون دمای بتن (ASTM C1064): دماسنج فرو رونده را حداقل ۲ دقیقه در مرکز توده بتن قرار دهید. دقت ثبت: ±۰.۵°C. همزمان دمای محیط در سایه را نیز ثبت کنید.
۳-۴. آزمون وزن مخصوص (ASTM C138): بتن را در ظرف مدرج استاندارد ریخته و وزن مخصوص را محاسبه کنید. این عدد باید با طرح اختلاط تأییدشده تطابق داشته باشد (تلورانس ± ۲٪).
۴-۱. روش مرکب استاندارد: پس از تأیید آزمونهای اولیه، نمونهبرداری مرکب را از حداقل ۳ نقطه در طول تخلیه (ابتدای میانی، میانی، انتهای میانی) انجام دهید. حجم کل نمونه مرکب باید حداقل ۲۸ لیتر (برای ۶ قالب مکعبی ۱۵×۱۵) باشد.
۴-۲. محافظت از نمونه در هوای گرم: ظرف نمونهبرداری باید بلافاصله با درپوش عایق پوشانده شود. حداکثر زمان مجاز از آخرین برداشت تا قالبگیری: ۱۵ دقیقه.
۴-۳. همزدن مجدد: قبل از قالبگیری، نمونه مرکب را با بیلچه به مدت ۳۰ ثانیه هم بزنید تا یکنواخت شود. از همزدن بیش از حد خودداری کنید (ورود هوا).
۵-۱. قالبها: از قالبهای مکعبی ۱۵×۱۵ سانتیمتری تمیز و روغنکاری شده استفاده کنید. قالبها باید قبل از پر شدن در سایه نگهداری شوند.
۵-۲. تراکم: بتن در ۲ لایه مساوی ریخته شود. هر لایه با ۲۵ ضربه میله کوبشی (قطر ۱۶ میلیمتر) متراکم گردد. سپس با پتک لاستیکی ۱۰ ضربه به بدنه قالب زده شود.
۵-۳. تسطیح سطح: سطح بتن با شمشه فلزی صاف شده و سپس با ماله چوبی پرداخت اولیه انجام شود. از ماله فلزی در هوای گرم خودداری کنید (باعث تبخیر سریع آب سطحی و ترکخوردگی میشود).
۶-۱. محافظت فوری: بلافاصله پس از پرداخت سطح، روی قالبها را با گونی مرطوب + پلاستیک بپوشانید. این کار از تبخیر ناگهانی آب در گرمای یزد جلوگیری میکند.
۶-۲. زمان انتقال به آزمایشگاه: قالبها باید حداکثر ظرف ۳۰ دقیقه به اتاق رطوبت (دمای ۲۳±۲°C، رطوبت ≥ ۹۵٪) منتقل شوند. در طول حمل، قالبها در جعبه عایق و دور از لرزش قرار گیرند.
| ردیف | فعالیت | وضعیت | سهم در افت مقاومت (در صورت عدم رعایت) |
|---|---|---|---|
| ۱ | ورود تراک میکسر - ثبت ساعت بارگیری | □ | — |
| ۲ | برداشت نقطهای از دقیقه ۱۰-۱۵ تخلیه | □ | |
| ۳ | آزمون اسلامپ در سایه (حداکثر ۵ دقیقه) | □ | |
| ۴ | آزمون دمای بتن و محیط | □ | |
| ۵ | آزمون وزن مخصوص | □ | |
| ۶ | تأیید آزمونهای اولیه | □ | — |
| ۷ | نمونهبرداری مرکب از ۳ نقطه | □ | |
| ۸ | پوشش ظرف نمونه با درپوش عایق | □ | |
| ۹ | قالبگیری در سایه (۲ لایه، ۲۵ ضربه) | □ | |
| ۱۰ | پوشش با گونی مرطوب + پلاستیک | □ | |
| ۱۱ | انتقال به آزمایشگاه ≤ ۳۰ دقیقه | □ |
- یخچال همراه: هر تیم نمونهبرداری باید یک جعبه یخچال برای نگهداری قالبها در حین انتقال به آزمایشگاه همراه داشته باشد.
- چادر سایبان: یک چادر کوچک تاشو برای ایجاد سایه در محل قالبگیری (بهویژه در پروژههای کویری).
- دماسنج دوتایی: همیشه دو دماسنج کالیبره همراه داشته باشید (یکی برای بتن، یکی برای محیط).
- اسپری آب: یک اسپری آب برای خنککاری قالبها و ابزار قبل از استفاده (دمای ابزار > ۴۰°C نباشد).